Ka Ulu Hoi

Mai hilinaʻi ma hope o kekahi hui haole ma Maui me kekahi inoa Hawaiʻi ʻo ia hoʻi ʻo Mahi Pono. He ōpū malumalu kēia inoa e nalo ai ko lākou mau hana ʻekaʻeka ma Maui. 

Mai hilinaʻi i nā ʻilipuakea o kēia ʻāina e ʻaihue nei i ka wai a kākou. Make wai nō ko kākou ʻāina kulāiwi.

E kuʻu mau hoa makaʻāinana mai ka ʻāina o Kamalālāwalu, e nā hoa lae oʻo o ko kākou kuahiwi nani ʻo Haleakalā, e nā kupa o nā Wai ʻEhā, mai hilinaʻi i ka “pono” o kēia hui hana ʻino. Ua maloʻo ʻē nā kahawai, ua palakai nā māla, ua make wai nā ʻohana ma ka huli hikina o Maui. ʻO wai lā ke kūʻē i nā hana ʻino a lākou? ʻO kākou nō, e kuʻu mau hoa, nā makaʻāinana o ua ʻāina kapu lā.

Mai hilinaʻi i nā ʻōlelo hoʻohiki a lākou e ʻōlelo nei he hana maikaʻi kā lākou no nā kamaʻāina o Maui. Eia naʻe, ʻaʻole lākou e ʻimi ana i ka “pono” o ka ʻāina, akā i ka pono wale nō o nā pākeke a lākou iho. ʻAʻole lākou e hana i ka mahiʻai ma muli o ke aloha no kēia ʻāina, akā ma muli o ke kālā. ʻO kā lākou hana, he hana pohō a lapuwale hoʻi, ʻaʻole hoʻi ia e hānai ana i ka ʻāina a kākou. He hōʻino nō ia i ka ʻāina a me nā wai o Maui Hikina. He hana na ka malihini e noho ana ma luna o ka ʻāina o nā kūpuna, me ka ʻike ʻole i ke ola o ka ʻāina. E nā hoa, ʻo kēia ʻāina ola, he mea i mālama ʻia mai e ko kākou mau kūpuna mai ke au i hala. ʻO nā kahawai o Maui Hikina mai Keʻanae a hiki i Nāhiku, ʻo ka puʻuwai ia o kēia ʻāina. I kēia wā, ua paʻa ʻia ua wai nei i nā ʻīpuka hao a ka poʻe ʻaihue wai. ʻAihue aku lākou i ke ola o ka ʻāina, ma o ka hōʻoki ʻana i ke kahe kūpono ʻana o ka wai e hānai ana i nā loʻi kalo, nā māla, a me nā ʻohana kuaʻāina. He ʻāina nui kā lākou, ʻoi aku ka nui ma mua o nā ʻeka he 41,000, akā ʻo nā mea kanu haole ka mea e ulu ana ma lalo o ko lākou mana. ʻO ke kope ʻoe, ʻo ke kaloaokapa ʻoe, ʻo ke kāloke ʻoe, ʻo ka ʻalani ʻoe, a pēlā wale aku.

E nā hoa aloha ʻāina, e nā kupa o ka mokupuni ʻo Maui, ke noi aku nei au iā ʻoukou e hoʻolohe i ka leo o ka ʻāina. ʻAʻole i noi ka ʻāina i kēia hana ʻino, akā ʻaʻole na ua ʻāina nei e kūʻē i kēia hewa. Ma o ka maloʻo ʻana o nā kahawai a me ka palakai ʻana o nā māla, ke kani nei ka leo o ka ʻāina i mea e aʻo ai iā kākou e kū i ka pono. E hoʻolohe kākou i ka leo o ka ʻāina, a e pane aku ka leo a ke aloha ʻāina. 

Mai hilinaʻi i ka waiwai kālā e hānai ʻole i ka ʻāina. ʻO ke aloha ʻāina ka mea e ola ai ka ʻāina, ʻaʻole naʻe ʻo ke kālā. Ola kēia ʻāina hānau a kākou i ke aloha, i ka hana pono, a i ka mālama. E hoʻi kākou i ka manaʻo o nā kūpuna, i ka pili o kākou, nā makaʻāinana, a me ko kākou mau kūpuna, me ka ʻāina hoʻi. 

E hoʻi kākou i ka pono, e nā makaʻāinana. ʻAʻole lawa ka nānā wale ʻana i ua hewa nei. Aia ka pono i ko kākou  kū ʻana, i ka hana, a i ke kākoʻo ʻana i ka hoʻihoʻi ʻana i ka wai i nā kahawai o Maui Hikina. ʻO ka pono o ka ʻāina ka pono o kākou. ʻO ka ʻoiaʻiʻo, ʻaʻole ka wai he mea kūʻai ʻia, ʻaʻole hoʻi ka ʻāina he waiwai kūʻai, akā he waiwai ola nō ia. He mau makana ka wai a me ka ʻāina mai nā kūpuna mai, a he kuleana ko kākou e mālama i ua mau mea koʻikoʻi nei no ke ola ʻana.

E nā hoa, eia ka ʻoiaʻiʻo, ua nalowale ka leo o ka ʻāina i ke kani o ke kālā. Akā, aia nō i loko o kākou ka mana e hoʻihoʻi hou ai i ka pono. Aia i loko o ko kākou naʻau ke aloha e hiʻipoi ana i ka ʻāina. 

No laila e nā hoa aloha ʻāina, e nā hoa makaʻāinana, e nā hoa wai, e nā kupa o Maui, e nā hoa lae oʻo o ko kākou kuahiwi nani ʻo Haleakalā, e nā hoa o Nā Wai ʻEhā e kū kākou me ka ikaika o ke aloha, e mālama kākou i ka ʻāina, e mālama i ka wai, a e mālama i ka pono. ʻAʻole lawa ka huhū, e hoʻokāhuli kākou i kēlā huhū i hana. E hoʻomaka kākou me ka ʻohana, ma ke kula, ma ke kaiāulu, e aʻo i nā keiki i ke kumu i noho kūʻokoʻa ai ka manaʻo o ke aloha ʻāina i loko o ka puʻuwai o ka lāhui. ʻO ia ke ala e ola hou ai ka manaʻo aloha ʻāina i loko o kākou. Inā ola ka ʻāina, e ola nō hoʻi kākou.

© Hoʻoleia Kapaku