Ka Ulu Hoi 9.3

Anoai e ka mea heluhelu. Ua laha ae ka holoholo olelo a pilikia iho la. O ka'u mihi ae la no ia.

Auhea oukou: e ke keiki o Nanakuli ame kona hoa manu, e ka mea e holo i na wai eha i ka aina aala o Puna, e ka manu leo nahe, ke hoa o Oahu, e oluolu mai, e maliu mai ko mau pepeiao i nei leo.

Ua pa mai la ka makani hau none, ua iho loa mai ka ua kikoni ili. Hiolo iho la ka wekiu lani a poha i kahi pohaku. Ua nakolo ka lani, naue ka honua, nalunalu a uliuli ke kai. Pouli ae la ka lani a pau ka honua i ka po.

O na Hawaii, he mau kanaka piha me ke aloha. Pela pu me ka nui o ka poe o ka Pakipika, he mau kanaka oluolu, he haahaa, a nui ke aloha. Ikeia i ke ano o na Hawaii mamua; kipa mai kekahi malihini kamaaina ole, eia ka, ua konoia e komo i ka hale a paina a maona ka opu. He aloha maoli no ia. Ua ano okoa ke ano o kanaka i keia mau la, aka, ua piha mau me ke aloha. Kaana aku i ka ike i na kanaka he nui. Aole nui ka nana ana i ke ano o ke kanaka e kaana ai, he oluolu wale no ia hana.

Eia nae, ua pilikia ae kekahi mau kanaka o ke au nei; he hookano paha, he lili paha, he ino wale paha ko loko. Na ia kanaka e holoholo ana me ka waha a laha kana olelo apuni ke ao. O ka huhu iho la no ia o hai. Olelo pinepine na kupuna, "I ka olelo no ke ola, i ka olelo no ka make." He mea laha keia i na Hawaii o ke au kahiko. Na ka Moiwahine i olelo mai i kona poe Hawaii, "Mai nana inoino na hewa o kanaka." Ua ikeia, he mau kanaka wale no kakou, hewa ka hana i kekahi manawa, aka, aole ka hewa o ka mea nui.

Ua holoholo aku nei waha a laha. O ka pilikia no ka hopena. Eha aku la kekahi mau naau i ua olelo la. O na mea i eha, he mau oluolu no.

E ke keiki o Nanakuli, auhea oe? Ua pilikia e nei naau i ka'u olelo mamua loa. Manao iho la, aole au he mea e oluolu ai oe. Oia paha ke kumu a ka holoholona o ka ia nei olelo. Eia ka, ua ikeia, aohe ou wahi ino, a he naau piha aloha ko'u ia oe. Ua nana ino hoi keia i kahi kanaka hewa ole. E huikala mai.

E ka mea e holo i na wai i ka aina aala o Puna, auhea oe? Ua lohe e no kou mea kakau i kou ano, a he oolea ka i lohe ia. Eia nae, no nei anei ke kuleana e hoike aku ai ia hai i ko ano me ke kamaaina ole a kaua? Ua hoehaia paha ko naau. O ka ole o ka pono no ia. Hoeueu maoli aku no oe i ka naau o na ulua o na kai ewalu i ka haa. O ka waiho iho la no ia i ko lakou hilahila i ka hale a aa mai. He mahalo ia oe i kau hana nui, e ke kanaka hewa ole.

E ka manu leo nahe, ke hoa o Oahu, auhea la oe? O oe no kahi mee o nei naau. He leo nani a maikai no. Ua holo auwana nei manao i kahi hopena maikai ole, aka, he hopena keu paha a ka nani. Ua nui a hewahewa ka iini e hooli aku ai i kanaka ma o ke kani ana o ka leo. Ua hele a nui ke poo a lilo hoi paha i ka hookano. O ka hiolo iho la no ia o nei pali ia oe e ke kanaka hewa ole.

He mihimihi maoli keia ia oukou; e ke keiki o Nanakuli ame ko hoa manu, e ka mea e holo i na wai i ka aina aala o Puna, e ka manu leo nahe, ke hoa o Oahu, he mau kanaka hewa ole hoi. Ua pilikia no paha nei naau i kekahi mea a holo auwana ka manao i ke ino. Ua holoholo wale ka waha.

Ua haalele iki paha kou mea kakau i ke ano Hawaii a nana wale no iloko nei, ua hewa. Elike me ka ka Moiwahine i olelo mai nei, "Mai nana inoino na hewa o kanaka." Ua pau nei naau i ka mihi aku ia oukou.