ka ulu hoi
manoa . kona . o'ahu-a-lua

  He Poe Malama Aina
na Jon Yasuda

Ua ike au ma ko'u holo makaikai i kela Ianuali i hala ae nei he poe e noho kaiaulu ana ma ka aina o Puna paia aala i ka hala, a ma ko'u nana ana, he pono. He okoa ko lakou noho ana, okoa ke ano i maa i ka hapanui o kakou, no ka mea, o ka aina wale no ke hanai ana ia lakou. He poe mahiai a he poe kaukai ole i na olu o ka nohona kulanakauhale. Aohe o lakou luhi i keia ano nohona kuaaina. Ua ike maka au me ke kanalua ole iloko o kuu naau, he hana nui no keia ano nohona, aka nae, he waiwai ka hopena.

O ke ano o ka poe e noho nei ma keia mau kaiaulu, he malama aina. I ko'u ike ana, he puakea ka ili, a o kekahi, he Hawaii paha, o ka hapanui nae, he haole no. No ka aina e mai kekahi, a o kekahi, he kamaaina. O ke kaula e hoopili nei ia lakou apau, oia no ka imi ana i ka pono ma o ko lakou aloha no ka aina. E nana paha kakou i ka aina e malamaia, a me ka aina e kukuluia'i na hale he nui, he ku kaawale. E nana paha kakou i ke kanaka e ai ana i ka mea ai o ka aina, ame ke kanaka e ai ana i ka mea ai kupono ole, he okoa loa. O ko lakou aloha i ka aina ke kumu o ke koho ana i keia ano nohona, a he mea ia e pono ai ke kanaka a e malama ai i ka aina.

Oiai, ua like ka noho ana o ka poe apau ma keia mau kaiaulu, he okoa iki no ko kekahi me ko kekahi. O kekahi poe, he poe lawa i ke kanu mea ai. Ike aku nei au i na ano mea kanu he nui e ulu pono mai ana: o ka lau ai Pake oe, o ka uala oe, o ka palaai oe, o ka lahopipi oe, a pela aku. A o kekahi, he mau poe kanu kumulaau a na ka hua o ke kumulaau e hanai aku. He mau kumulaau o kela ano keia ano e ulu mai ana maluna o keia aina: o ka maia oe, o ka ulu oe, o ka pea oe, o ka niu oe, ame na ano kumulaau he nui hou ae e ulu ohaha mai ana. He mala ko kela me keia apana aina, a oiai, he mala ia no ka poe e noho ana ma ia apana aina ponoi, i kekahi manawa, he pu ai no. Aole pololi ka opu. Lako no ka noho ana i na mea ai apau e pono ai ke ola.

Oiai, o ka ai maa mau o keia poe ka ai o ka aina, i kekahi manawa, laweia mai no kahi i'a i loaa i ka poe lawaia, a he kuai aku kuai mai me ia poe kuaaina nei. Maikai no keia ano no ka loaa mai o na ano ai like ole e pono ai ke kino. I ka nui o ka manawa, lawa kupono ka ai i loaa mai, aka, ina no he koena, kuaiia aku ma ka makeke i ole ka hoopau ai. He hana kupono no ke kuai ana aku i ke koena, no ka mea, e like me ka aina e hoopulu ole ia e ka ua e helelei ana malalo o ka auwaha alanui, pela no ke kino e hanai ole ia i ka ai i uhauha.

I ko'u ike ana i keia ano hana a lakou, kupu mai la he mau manao iloko o'u, no ka mea, o ka hapanui o ka poe noho ma ke kaona, he kuaiia ka ai apau loa. Oi aku paha ka ono o ka ai e kanuia e ko kakou mau lima ponoi.

No ka loaa ana mai o ka wai i keia poe malama aina, kukuluia he pulumi a puni ka hale. I ka mawawa e helelei ai ka ua, o ke kahe mai no ia o ka wai mai kaupoku o ka hale a, aole liuliu, piha mai keia pulumi a kahe ae ka wai mai keia pulumi mai a hiki aku i kekahi pahu wai nui loa. Malamaia keia wai iloko o keia pahu no ka inu ame ka auau. O ka wai nohoi ia no ka mala i ka wa e maloo ai ka aina i ka ole o ka ua. O ke ano o keia wai, he momona a he huihui.

O na hale o keia kaiaulu, he mau ano hale like ole. Aia ke ano o ke kukulu ana i ka mea nona ka hale. O kekahi, he hale papa a ma ka nana ana, like pu no me ka kakou i kamaaina ai. O kekahi, he hale i kukuluia me ka laau o ka nahele, aohe nohoi he paia oloko. Aia mawaho he uea makika e pale aku i ka mea kolo, aole nae e kaohi mai i ka pa ana mai a ka makani. Aohe kohukohu o ka peahi uila ina no he makani aheahe e hoolu ana i ka hale. A o ka uila o ka hale, na ka la e hoolako mai, aohe nohoi he uea mai kahi-e e hoolako mai ana i ka hale. He mea ia e hoohaumia ole ai i ka honua a e uku ole ai i kahi kala no ka uila. Na ka aina no e hoolako mai ana i keia poe i na mea apau e pono ai ka hale.

Auhea oukou, e ka poe e noho ana malalo o ka malu o ka wiliwili, ua pau paha ka pono o keia ano nohona o ke kaona? He hiki anei ke hoi hou i ke ano o ka noho ana mamua? Ke lana nei kuu manao me ka haohao i ka wa i pau loa i ka hala. Eia ka keia poe kuaaina e noho ana iloko o ke kuonoono a aole pili wale mai ko lakou noonoo i ke kala. He mau poe ia e hoao nei e hoopili i ka pono. Aohe o lakou hoopoino i ka aina. Peia paha ka noho ana o ka poe mamua? Ma o keia ano e hoomau ai i na waiwai a ke Akua i hoolako mai la no ko ka honua nei.

© 2009 . Jon Yasuda


 
     

Waihona manao

I loaa makou nei



Waihona nupepa