Ka Ulu Hoi 9.1

Aloha mai no kakou e na hoa makamaka heluhelu o Ka Ulu Hoi; mai ka aina nui o Keawe i ke kai o Alenuihaha a i kahi kaulana i ka wehi waiwai o ka pupu i Niihau, a hiki loa aku. E na kini o ka aina pulapula e hulali i ke alaula o ke Komohana, e na kupa i miliia e ke ahe Kaiaulu, e na lala e maluia i ke kuahiwi ku kilakila o Kaala, eo e na Waianae! Eia no kakou ke ola nei i keia au, i ka manawa e holomua nei na Hawaii i kahi e loaa ai ka lei aala o ka lanakila. Eia ka, ke kanalua nei no keia i ka hoohaahaaia ana o ka kakou nohona maoli. E hui kakou e na Hawaii, i mea e hoike aku i ke ala pono i na kanaka e kukulu nei i kahi mau loina hou no ka lilo ana o ke kala ia lakou.

Ua olaolaoia no ka lepo i Lanikuhonua i ke kau haulelau i hala aku nei. Ua hoolaulea no na kanaka he nui kini a lehu i ua wahi la e kikou ai i ka aina no ke kukulu ana i kahi hokele hou. Ua haele mai no ka mea kaulana i na keiki, o Disney no ia. Ua huakai mai no lakou, na luna o ia hokele, mai ka aina nui o Kaleponi mai e hooulu i ka hoi o na keiki i Hawaii nei, a he maikai no paha ia hana. Eia nae, o ka mea ana a lakou e kalele ai, oia no ke kiionioni o "Lilo a me Stitch." He auwana hele no ia wahi poomanao i na Hawaii he nui mamuli o ke kuhi i ka nele i ka kakou ano loina, ame ke kukulu ana paha i "loina" hou i kapaia he Hawaii! Pehea la e paipai ai i ka ike maoli o na kupuna? Aloha ino no.

Auhea la oukou e na kanaka e hookele i ua hokele hoopailua la? E hoolohe mai ko oukou mau pepeiao a e alawa mai kou mau maka i na Hawaii e ikeia'i na mea e pono ai ka nohona Hawaii. O ka mea oi loa, oia ka hooiaio i ka oukou olelo. Aia no ka mana i ka olelo ana – he ola a he make nohoi ko loko olaila. Ke oleloia no, aia ka pono i ka hooko ana i ia olelo! O kekahi mea nui i aeia'i ko oukou kukulu ana i kahi hokele, oia no ka oukou ha'i ana mai i kou hai ana mai i kanaka o kuu one hanau, o ka aina hooheno o Waianae, a he ano hoohiki no ia. Ua olelo mai ke kiaaina o Lingle, he mea ia e hoomaikai ai i na Waianae ma o ka loaa ana he hana. Pela pu ka olelo a ka luna o ka Hawaii Tourism Authority. Eia nae, ua makau no paha oukou i ia hana mamuli o na olelo ino i ia wahi. He mau hupo no paha makou? He kuewa wale no paha ko Waianae? Aole pela! Mai hookuli oukou i ko oukou mau pepeiao. Eia no, he mau kanaka akamai hoi ko laila, a he piha hoi ka waiwai o Waianae. Ke haiia kekahi Waianae, he limahana "kaua" wale no paha ia? Pela paha ko oukou manao?

Ina, ua manao anei paha oukou i ka makou ike ole i ka oukou hana ino, he hoopaumanawa no oukou. Ua ikeia no ka! Ua haiia kekahi kanaka e luna ae i ka mahele Hawaii ma ka oukou hokele, aole anei? Pehea la? He Waianae no paha oia? He Ewa no paha oia? He Aiea no paha oia? He Honolulu anei paha oia? Aole la! He kupu no oia no ka ua Apuakea! A wahi a ka lohe, aia no ia kupu e noho nei i ka aina nani o ka mauna i lohia me ke onaona! Pehea la ia e hana ae la i kana hana mai kahi e aku? A no ke aha oukou i hai ai iaia? Ua lohe e no paha oukou, aole lawa ke akamai ma ka huli Komohana? Ua olelo hookae mai no paha kekahi ia oukou no ke ano o na Waianae? He hehee ka oukou i olelo mai nei. Ua hewa maoli ko oukou lohe ana no ka hiki ole ana o na Waianae! Ua nani hoi o Waianae, ua molale no ia i ka la, a hooheno no makou i ka makani Kaiaulu. Aole ia o ka makani kahina kumu niu. No ka aina hoohiamoe alii ia makani. E paa no i ko aina!

I Waianae no na loea o ka ike Hawaii he nui! O Kaupena Wong, ke keu no a ke akamai i ke oli ame ka malama ana i ka ike Hawaii, he Waianae no oia. O ka mea i kapaia he loea maoli i ka hula, i ka olelo, a me ke ano o ka Hawaii, oia no o Kimo Alama Keaulana, he Nanakuli oia. Aia hoi oia e noho nei i ka aina pulapula ao Nanakuli. O Twyla Ululani Mendez, oia ke kaikamahine a ke kumu hula kaulana o Leilani Sharpe Mendez. Ua kaulana ka laua hana o ke ao ana i ka hula ame ke mele Hawaii, aia no i ka aina nani o Waianae. A na Kimo Keaulana laua o Twyla Mendez i wehewehe mai i ko laua kanalua i ka oukou hana. Ua nui hou aku na loea i ka hula, ke mele, ame ke ano o ka nohona Hawaii. I ka hele ana o ke kanaka i kekahi aina malihini, he mea nui ka imi ana i loea i ka nohona o ia aina, aole anei?

Auhea oukou, e kanaka wahahee o ka hokele? Pehea ka oukou? Ua mau no ko oukou manao no ka hiki ole ana i na Waianae? Aole lawa ka ike o na kanaka i Waianae nei? Aole o ka hooko ana i kau i olelo mai nei he mea e pono ai ke ola ana? Eia no makou na Waianae e ku nei me ka hanohano. He ike a he waiwai ko onei. E akahele no oukou, o hiolo auanei oukou mai luna iho a i ka lepo. He waiwai ko na kupa o Lanikuhonua, a he lani no kau e piikoi nei me ka ike ole i ke ala pono.