ka ulu hoi
manoa . kona . o'ahu-a-lua

  E Kukulu i Hale Kupono
na Kauanuialeimaka Tagupa

Ma ke kukulu ana i hale, pono no oe e kukulu i na mea nui o ka hale: ke kahua hale, na pou hale, ke kaupoku, ame na paia. A ina paa ole mai hookahi o ia mau mea, paa ole nohoi ka hale. Pela no ko kakou ola. Aue, nele kekahi mau kanaka i na mea pono no ke ola maikai.

Ke lilo mai nei na kanaka i holoholona. Aole i noonoo na kanaka mamua o ko lakou hana elike me na holoholona. Hana honua aku lakou me he holoholona la: pepehi aku kekahi i kana wahine, hou honua aku kekahi kanaka i ka wahine ma kona hale a make no ka wahine, aihue aku ke keiki i ka paisi a ka malihini. He mau kumu hipa kihoe kekahi o kakou. E hoi kakou i ke akua. Oia ke kahua hale o ko kakou ola. Nana e hooikaika ia kakou a hiki ke auamo i na mea kaumaha o ke ola. Ma ka wa kahiko, hana na kanaka i ka lakou mau hana like ole me ka noonoo ana i na akua. Pule aku lakou no ka ulu ana ae o ka lakou mau mea kanu, no ka pomaikai i ko lakou lawaia ana ma ka moana, a no ka pono i ke kukulu ana ae i na heiau o na akua. Aka nae, o kakou, hana wale aku no. Aole kakou makau i ka hopena o ko kakou hana ino ana. E kau mai ke akua ma ko kakou ola a e kau mai ana hoi ka malie a e noonoo mai ana nohoi kakou mamua o ka kakou hana ana. E hooku aku i ka pepehi ana, ka hou ana, ame ka aihue ana.

Kuu ewe, kuu piko, kuu iwi, kuu koko. O ke aloha o ka ohana kekahi mea pono no ke ola. Hanai mai ko ohana ia oe. O ka ohana na pou hale, ka mea e ku ae ai ko kakou hale. Ina hanaiia oe e ka ohana me na manao maikai, me ke aloha, ke kokua ana aku, ka malama, a pela wale aku, e ulu ana oe i kanaka maikai. I keia mau la, he mea maamau ka ulu ana ae o ke keiki me ka makua ole. Aole nui ke aloha ma kona ulu ana ae, nolaila he kuleana ko na anakala ame na anake e kokua aku me ka hanai ana mai i ia keiki. Ma ka wa kahiko, nui na makua i kokua me ka hanai ana i na keiki apau ma ke kaiaulu. Ulu na keiki me ka noonoo maikai ame ke aloha. He mea nui ka pili ana mai o na keiki me ko lakou ohana. A hiki i na keiki ke aloha aku i na kanaka no ka mea ua hoouluia ke aloha o na keiki. Ina kauia ke ino iloko o na keiki, e hoino aku ana ua mau keiki i na kanaka. Nolaila e hoopuni kakou i na keiki i ke aloha, i ka mea e hoopili ia kakou apau.

I ko kakou nohona maamau, aohe a kakou manawa e pili ai i ka aina. Noho iho kakou a pau ma ka aina, a o ka aina ka paia o ko kakou hale. E hoomahana ka aina ia kakou ahiki ia kakou ke pale aku i ke anu o ke ola. Ia kakou e pili ai i ka aina, kapae iho la kakou i ko kakou mau popilikia. A he manawa nohoi no ka noonoo. Aka nae, aole kakou nana. Hana wale aku kakou i na mea maamau: ka hana, ke kula, ka hooko kuleana, a pela wale aku. E imi kakou i manawa e hele aku ai a pili i ka aina ma o ka heenalu, ke kanu ana iho i na mea kanu, a i ole ka malama ana aku i ka loi. Iau e heenalu aku ai, aole au e noonoo iho e pili ana i kou mau pilikia. Pili mai au me ka aina. A kau kekahi mea kupaianaha ma kou naau: he hauoli a he aloha. No ka nele i ka manawa ole e pili ai me ka aina, huli aku kekahi mau kanaka i kela mea kupaianaha ma kekahi mea e ae a o ka laau ino kekahi. Lalawe aku na laau ino i keia manao kupaianaha aka nae, aole iki keia he kupaianaha maoli, no ka mea loli aku ka lalawe i kela ame keia manawa. Hele a hauoli i kekahi manawa, a huhu i kekahi manawa. Eia nae, ma ke kupaianaha o ka naau, like ka manao ma na manawa apau.

He lokomaikai ka manu o Kaiona. I ka manawa a na kanaka i nalo aku ai ma ke kuahiwi o Kaala, kauoha aku o Kaiona i kona poe manu, e hele aku a kokua aku i ua mau kanaka no ka hoi ana mai i ko lakou alahele. Ane like ia me ko kakou lunawaemanao. Oia ko kakou kaupoku. Hoomalu ke kaupoku ia kakou i ka wa popilikia o ka honua. Elike me ka manu o Kaiona, kokua no ka lunawaemanao ia kakou i ke koho ana mai i ko kakou alahele. Mamua o ka hanana, lohe aku kakou i ka lunawaemanao, he mea e alakai mai ia kakou i ke ala kupono. Ina noonoo ana oe e hana hewa, e kahea aku ana kou lunawaemanao ia oe a hoao e hoohuli aku ia oe. Elike me ke kaupoku o ka hale, pale aku ia i ke ino a malu kakou malalo o ia kaupoku. Pono no kakou e hoolohe aku i ko kakou lunawaemanao, i hiki ia kakou ke pakele aku i na hana hewa.

Nolaila, kukulu ae oe i ke kahua hale, na pou hale, ke kaupoku, ame na paia. Loaa ia oe ka hale maikai. Kupaa kau hale ma ke ino ame ka makani pahili. A noho iho oe i ke ola malie a lilo i manu no na kanaka e kokua aku ia lakou me ko lakou mau huakai ponoi.

Oia ke ano maoli o ka poe kahiko. Kokua aku, kokua mai. Aloha aku a aloha mai.

© 2008 . Kauanuialeimaka Tagupa


 
     

Waihona manao

I loaa makou nei



Waihona nupepa