Ka Ulu Hoi 8.6

E o e na makani pehuea iluna, ilalo, i ka la hiki loa a ka la kau, e hoonaueue i na kupa o Hawaii a kaakaa na maka. E ala e na mamo a Haloa, pa ka pepeiao a lohe i ka ulaleo.

Nui ka opala ma keia aina nei. Hiki ke ikeia keia mau mea ino ma ke ala nui, ma ke ala hele wawae, ma kahakai, ame ka moana. Pehea ka kakou? Eia ko kakou kuleana o ka malama ana i ka aina, aka no nae, aole pau ka poe i ka hooko i keia kuleana. I kekahi la, e noho ana au ma Campus Center ma ke kulanui o Hawaii ma Manoa a nana au i ka poe kanaka he nui i nanakuli i ka laolao, oia hoi ka opala, e noho wale ana i ka lepo. Mahope iho, ohi ae la au i ia mea a noonoo a namunamu: "No ke aha i ohi ole ia ai keia laolao?" Pane okoa mai la kekahi wahine iau: "Aole no'u ke kuleana."

"Aole no'u ke kuleana?" Pehea no ka hoi ha? Kakake loa ia manao nei i oleloia e ka wahine, aka, nui na kanaka e noonoo pela. He kuleana ia no kakou apau. Eia kekahi moolelo o ka wahine oluolu i malama i ka aina ame kona kuleana.

I ka makahiki 1986 i hoomaka ia ai ka hui o Nani o Waianae e elua kanaka. O Katy Kok laua o kana kane kai hookahua i keia hui nei. Ua nee mai la laua mai ka aina e a ike i na opala, na kaa like ole, kela me keia ano mikini, a pela wale aku i waiho wale ia. A i kela wa, o kahakai o Waianae kekahi o na kapakai nani loa o ka honua. O keia ke kumu o ko laua iini ana i ka malama i kahakai ame ka honua. I kela hopena pule keia hopena pule, ohi ae la laua i ka opala. Mahope iho, hele aku la o Kok apuni o Waianae a noiia na kanaka i noho mai i ia wahi e kokua mai. I keia manawa, he elua kaukani kanaka a keu i komo i keia hui ohi opala. Aole wale no o ka aina o Waianae kai malamaia e lakou. E malama ana i na wahi like ole ma ka moku o Oahu. I ka mahina o Aukake, ua hala o Kok, aka nae, e ola kona iini maloko o na kanaka o ka hui o Nani o Waianae.

"E malama kekahi i kekahi," wahi a kanaka. O keia olelo noeau ka olelo kupono o ke kanaka Hawaii. Na na kupuna i ao a kanu i keia ikena maloko o ko kakou naau, alaila e malamaia keia mea. Na na kumu ao o ke kula o Hawaiinuiakea e ao i keia manao i na haumana o ia kula. Wahi a keia mau kumu, malama ka aina, malama i ka poe kupuna, a pela aku, a pela kakou e hahai ai i keia mau loina.

Noho kakou i keia aina nei. O keia kuu one hanau a o keia paha ko one hanau. Na kakou ke kuleana e malama ai i ka honua, i ke kai, i na wahi a na kupuna i noho ai i ka wa mamua. Mamuli o ko kakou noho ana i keia aina a ao i ia ikena, aia ka pono o ka malama ana i ke one hanau o kakou. Aole pono e komo i ka hui a ohi opala i na hopena pule apau, aka nae, ina ike oe i ka opala, mai nanakuli. E alu a ohi i ka opala a kiloi i kahi kupono. Oia ka mea nui.

Haaheo na kanaka Hawaii i ka wa kahiko ahiki i keia wa. Na Papahanaumoku i hanau i keia pae aina. Pono e malama iaia. Ulu ae la na kinolau o na akua kupanaha i na aina, na naeleele, na mea ulu, ame ka mea kupono o ke ola ana o na kanaka Hawaii. E hoihoi kakou i ka oluolu o Papa ame na akua. Nolaila, ina ike oe i ka opala e moe wale ana ma ka lepo, e ohi i ia mea, mai nanakuli a huli kua. O ka honua ka ohana o kakou a e malamaia no.