O Kaiulani ka Lei Pikake o ka lahui kanaka. Nui ke aloha ia ona e na pua o na Lani i Hawaii nei. He moolelo aloha no nae kona moolelo i ka poe o Hawaii, eia hou hoi he mea hoehaeha naau ia moolelo no ka lahui. Kaulana no keia moolelo o ka hooilina mo-i wahine, a mau no ka puka ana o kona moolelo i hai hou aku a hai hou aku i ka halia aloha ana ia Kaiulani. Nolaila, haina ia mai ana ka puana.
O Miriam Kapili Kekauluohi Likelike ka wahine, he Hawaii oia. O Archibald Scott Cleghorn ke kane, he Kekokia oia. Ua noho pu laua, a hanauia o Victoria Kawekiu Lunalilo Kalaninuiahilapalapa Kaiulani Cleghorn, he wahine, i ka la umikumaono o Okakopa i ka MH 1875. No Ainahau, Oahu mai oia. Mamuli o ka poni mo-i ana o Kalakaua, o kona anakala, lilo o Kaiulani i kamalii wahine o ke aupuni Hawaii. Mahope o ka hala ana o Kalakaua, ua lilo o Liliuokalani oia ka mo-i wahine i ka MH 1891, a ua hoounaia ke kamalii i Enelani no ka hoopaa ana mai i na loina Pelekane. Nolaila, i kona wa e noho alii ai, maa na loina Pelekane iaia.
Aka nae, aole i lilo ke kamalii oia ka mo-i wahine, no ka mea, ua kahuli mua ia kona aupuni e ka poe Amelika, elua makahiki mahope o ke ee ana o Liliuokalani i ka noho alii. I ka manawa hookahi o ia kahuli ana, noho aku la o Kaiulani ma Enelani, a ma-o loa aku oia o kona ohana ame kona one hanau. Nani kona aloha i kona aina hanau, nolaila, i kona lohe ana no ka hana kipi i kona aupuni ponoi, o ka holo aku la no ia o Kaiulani i Wakinekona, Amelika no ke ku-e ana aku i ke kahuliia ana o ke aupuni Hawaii. Ua hui pu oia me ka Pelekikena Grover Cleveland, a ua hai olelo aku oia no ka hoihoi hou ana i ke Aupuni Hawaii, aka lanakila ole oia, a ua lilo o Hawaii i Repubalika no Amelika i ka MH 1894 i ka la 4 o Iulai.
Mahope mai, hoi mai o Kaiulani i kona one hanau ponoi me ka minamina loa. Oiai oia i ka holo lio ma ka mokupuni o Hawaii, ua lilo oia i ka ma'i nui o ke ino. Ua hoi mai oia i nei Oahu, a aole oia e ola hou. Ua hala oia i ka MH 1899 i ka la 6 o Maraki, hookahi makahiki mahope o ka hoohui aina o Hawaii me ko Amelika. He iwakalua kumakolu wale no ona makahiki. Pohihi no keia hopena, no ka mea, pau na kanaka i ka manaoio, ua hala o Kaiulani mamuli o kona olopua. O ka lilo ana o kona aupuni ponoi ka mea i mae ai ko kakou Lei Pikake.
Kaumaha no kona moolelo, a launa ole ke aloha pumehana o ka poe he nui no keia moolelo ame keia kamalii. I kela makahiki aku nei, ua ulu ka hoihoi o kekahi kanaka haole i ke kamalii o Kaiulani. I kona kipa ana mai i ka Hale Alii, ua ike aku o Marc Forby i ke kii o Kaiulani, a ua imi noii mai oia e pili ana iaia. Mahope o kela ike ana, makemake o Forby e hai aku i ka moolelo o ke kahuliia ana o ke Aupuni Hawaii ma o ka ike a Kaiulani.
No Enelani mai o Marc Forby, ka haku kiionioni, aka, no Oahu mai kana wahine o Leilani Forby, ke kokua mai ana iaia. Ua kokuaia hoi o Marc e na kanaka akamai i na mea Hawaii, e laa o Puakea Nogelmeier. Nolaila, nui na mea Hawaii ame na mea oiaio iloko o ke kiionioni. Aka nae, nui no ke aumeume ana o ke kaiaulu Hawaii no keia kiionioni. O ka mea mua i kuhiia he pilikia, ua hakuia keia moolelo Hawaii e na haole, a hemahema paha ko lakou ike. Nui paha na mea hewa i ke kiionioni, aole paha he moolelo oiaio maoli. O ka mea elua, aole he Hawaii ka wahine e hana keaka ana no Kaiulani. O ka mea ekolu, ua paiia ke kiionioni iloko o ka Hale Alii o Iolani, he wahi i laa i na alii. O keia mau mea na kumu i kakoo ole ai kekahi mau kanaka i ka hanaia ana o keia kiionioni.
Nui na mea e ku-e ai i ke kiionioni, aka nui nohoi na mea e kakoo ai. Aole nui na kanaka e hoomaopopo lea i ka moolelo o Kaiulani ame ke kahuli aupuni Hawaii, nolaila, na keia kiionioni paha e hoike aku i keia mau hanana. He kiionioni keia no Hollywood mai, nolaila, e loaa ana kekahi mau mahele i haku wale ia. Aka, wahi a ka nupepa o Honolulu Advertiser, nui na kanaka Hawaii o ke kokua ana mai i ka haku kiionioni i malama pono ia ka olelo Hawaii, na loina Hawaii, ame ka moomeheu Hawaii, nolaila, o ka hapa nui o ke kiionioni, he mea oiaio.
O Q'Orianka Kilcher ka wahine e hana keaka no Kaiulani. Aole oia he Hawaii, aka he oiwi kona mau kupuna no Amelika ame Peru. He wahine maoli no. I kona wa kamalii ua hanaiia oia i Kailua, Oahu, nolaila, ano maa oia i na loina Hawaii. A he wahine hana keaka maikai loa oia. O Kaimana Paaluhi kekahi hana keaka hoi no ke keiki o Kaiulani, a he Hawaii oia. E hoolaha aku ke kiionioni i ka moolelo o Kaiulani ame ka moolelo o Hawaii nei, a oia ka mea nui.
Maikai ka manao o Marc Forby, o ka haku kiionioni no ke kiionioni. Ua imi noii aku oia, a maopopo lea ka moolelo no Kaiulani ame ka moolelo no ke kahuli ana o ke Aupuni Hawaii. Ua ao hoi oia ilalo o na kanaka Hawaii akamai, a ua alakaiia oia e lakou. Ua i aku la o Forby, "Lana ko'u manao, e hai aku ke kiionioni i ka moolelo oiaio."
© 2008 . Kehaulani Wong