Ka Ulu Hoi 8.5

Hui e na makua o na pua oiwi! I kou hele ana i ka hana a i ole i ke kula, nawai e malama ana i kau mau pepe? E ulu ka olelo makuahine ma o na kamalii a kakou ame na makua e ao i na pua. Aka pehea kakou e malama ai i ka kakou mau keiki ma ka olelo Hawaii ina aohe o kakou wahi e malamaia ai na keiki ma ka olelo Hawaii? He iini ka kakou e kukuluia ai na wahi e malamaia ai na pepe liilii ma ka olelo makuahine i hanaiia na pepe ma ka olelo Hawaii i na manawa apau loa.

He mau kula no na keiki a mahalo kakou i ka Punana Leo ame na Kula Kaiapuni, no ka mea, e malama keia mau kula i na keiki ma ka olelo Hawaii mai ko lakou makahiki elua me ka hapa a i ka makahiki umikumawalu o na keiki. Aka, mamua o ke komo ana mai o na kamalii i ka Punana Leo, e hele hookahi no lakou i ka lumi hoopaupilikia me ka ole o ke kokua. Nolaila, mahea e hele ai na pepe i hiki ole ke hele i ka lumi hoopaupilikia me ka ole o ke kokua?

Ano nui na Punana Leo ame na kula kaiapuni ma Oahu nei, aka, aohe wahi no na pepe. Ma ka moku o Keawe nae, hoomaka aku la ka Aha Punana Leo i ka Hii Pepe ma Keaau, Puna i ka moku o Keawe i ka mahina o Aukake, makahiki elua kaukani ame eono. O ka Hii Pepe kahi e malamaia ai na pepe ame na kama iki i ka olelo Hawaii mai ko na pepe pule eono a i ke kama iki. I keia manawa hookahi wale no wahi e like me keia ma ka pae aina o Hawaii. He manao akamai kela, aka, e laha no kela wahi i na mokupuni apau. He wa nui ka elima makahiki mua o na pepe no ke ao ana mai i na mea like ole. E ao na pepe i ka olelo me ka maalahi i kela mau makahiki mua. Nolaila, he wahi waiwai loa keia no na pepe ame na kama iki e ao i ka olelo Hawaii ame na mea Hawaii e ae.

Wahi a ka lohe e hoomakaia ana ka Hii Pepe ma ke kula kaiapuni o Samuel M. Kamakau. Aia ia kula i Kaneohe ma Oahu. He kokua nui ia, aka, o na makua o Kaneohe wale no paha ke kakooia. Nui na poe olelo makuahine e hana ma Honolulu, aka, aohe wahi kokoke i Honolulu ame na oihana o ka poe o Honolulu. Pilikia mau na makua, no ka mea, ina noho kekahi ma Mililani a hana oiala i Manoa, paakiki no ka lawe ana i kana mau pepe i ka Hii Pepe ma Kaneohe. E aho ka loaa ana o na wahi malama pepe olelo Hawaii ma na kulanakauhale apau ma na mokupuni apau.

Nui loa ka hana ame ke kala i pono ai no ka hoomaka ana i wahi malama pepe olelo Hawaii aka he hiki no! Ma keia kula nui nei paha e kukuluia ai kahi hale no ka malama pepe. O kahi kupono keia, no ka mea, ano kokoke i na oihana he nui. Nunui na makua e hele mai i keia kula nui e hana a e ao kekahi. He lau na makua iloko o Hawaiinuiakea. Hiki i na makuahine ke hoi mai e hanai i ka pepe. Aia na wahi noho ole ia ma Manoa Marketplace i keia manawa, a o kela kahi oi loa no kahi malama ana i na pepe i ka olelo Hawaii, no ka mea, kokoke loa i ke kula nui ame na oihana e ae. He mea nui ka hanai ana i ka pepe, no ka mea, he hana ia e hooikaika i ka pilina o na makuahine ame na pepe a oi aku ka maikai o ke ola kino o na pepe. Hiki paha i na haumana o ke kula kaiapuni o Anuenue ke kokua i ka malama ana i na pepe i ka pau ana o ke kula a i na la hapa ma ke kula. He hana maikai keia ma ke kauwela no na haumana kaiapuni ame na haumana olelo Hawaii e ae kekahi!
Kaumaha na makua i ka ole o keia mau wahi malama pepe olelo Hawaii. E hoao na makua e hoomau i ka olelo makuahine, aka, nui na alaina no ka poe Hawaii ame ka poe olelo Hawaii, he ano pa pohaku e alai ana i ke ala. E hoao kakou e malama i na pepe ma ka olelo Hawaii, aka, aole nui na kumuwaiwai no kakou a o kela ka pilikia a i ole ka pa pohaku o kakou. Aka, hiki ke ku ae me ke kokua o na kanaka olelo makuahine. E kulia kakou e kukulu i wahi no ka kakou mau pepe i hiki ia lakou ke luu iho i ka olelo Hawaii mai ko lakou hanauia ana i mea e paa loa ka olelo Hawaii i na pua.