ka ulu hoi
manoa . kona . o'ahu-a-lua

  E Kiloi i ka Opala
na Kamuela Kaapana

Auhea oukou! E hoemi i ka opala a kakou e waiho nei! Ma ka mokupuni o Oahu, pilikia nui kakou i ka opala he nui. E hoolei ana kakou i 300,000 a keu kana o ka opala ma ka Waimanalo Gulch i kela me keia makahiki. A e hoahu ana nohoi he 168,000 kana o ka lehu ame na koena mai ka hale hana o H-Power Garbage-to-Energy. Ua hoohali olelo na kanaka e noho ana ma ka aina o Oahu i na hana e hana ai. No kekahi kanaka, makemake oia e hoouna i na waihona opala i Amelika a kiloi i ua opala nei ilaila; makemake kekahi kanaka e hoopoaiapuni i ka opala, na mea i hiki ke hana hou ia, ame na mea pulu i mea e malama ai i ka aina. He aha ka hana pono? He aha ka hana a kakou e kakoo ai? He panepoo nunui keia mea no ka mea aole lawa ka aina ma Oahu no ka hooleina opala. Nolaila, he aha ka haina?

Ua hapai mai nei ke kilo aupuni o Charles L. Djou (Waikiki, East Honolulu) i ka palapala kanawai helu 42 mamua o ka aha kuka kulanakauhale i ka mahina o Apelila i ka makahiki 2007. O keia palapala ka mea e hoouna ai i na opala apau i Amelika. Wahi ana:

“Oahu has a landfill problem; we simply lack sufficient real estate for more garbage dumps. Even if Oahu did have available space, taking up more precious Hawaii land for garbage landfills is a tragic misuse of our natural resources…”

Mamua o kona hapai ana mai i ua palapala nei, o na kanaka Kalaiaina kai akoakoa a kukakuka e pili ana i ka palapala mua a Meia Mufi Hannemann ma i hoolauna ai. O ka palapala a Meia Mufi Hannemann ma ka mea a kakou i hoouna ole ai i ka opala i Amelika. Aole hiki ke hoouna i ka kakou mau opala i ka aina e. Apono ole o Charles Djou a hoole aku la i ka palapala kanawai mua i hoolaunaia e Meia Mufi Hannemann ma.

E paipai ana ka hui o ka Roosevelt Regional Landfill i ka hoouna ana i ka opala a kakou i ko lakou aina ma Kalana Klickitat, Wasinetona. Ua makemake lakou i ka kakou mau opala no ka mea, i ko lakou manao, aole ia he opala, he mea waiwai. Ina loaa na opala a kakou, hiki ia lakou ke hookumu i na oihana hou a hoomahuahua i ko lakou hookele waiwai. Aka nae, pipii loa ka hoouna ana i ka opala mai Hawaii a hiki loa aku i Wasinetona. He pilihua keia no ka mea, aole makemake na kanaka apau e hoouna i ka opala. I ko lakou manao, he pilikia ia no kakou. No ke aha kakou e hoouna ai i ka opala a kakou i Amelika? Aka nae, ina aole kakou e hoouna i ka opala ilaila, e waihoia na opala ma na wahi like ole o keia aina, i ka aina hookuonoono paha. Aole lawa ka aina ma keia mokupuni. Ina aole hana peia, ke hoopuopu nei ke Kulanakauhala ame Kalana e kukulu i kekahi wahi hooleina opala hou. Ke kukuluia keia wahi hooleina opala, pono na kanaka apau e uku i ka auhau he nui nohoi; e pono ana he mau hanele a mau miliona kala e kukulu ai i kekahi wahi hooleina opala e ae. Pipii ka hoouna ana i ka opala i Amelika, aka, he hooko koke. Aole hiki ke kakali i ke kukuluia ana o ke kahua waiho opala hou. Nolaila, ua hoolauna o Meia Mufi Hannamann i kekahi hana e ae e kokua ai ia kakou a pau keia pilikia.

O keia mea hou a Meia Mufi Hannemann i hoomaka ai, oia hoi ka curbside recycling, a na ke kalaka opala e kii i na kini opala like ole i ka la i kuhikuhi pono ia. Nolaila, aia ka pono o ke kau ana i ke kini opala ma kae o ke ala. Ina noho oe i Mililani a i ole Maunalua, loaa ekolu waihona opala; hookahi kini eleele, hookahi kini uliuli, ame hookahi kini omaomao. Eia na hana no na kini ekolu:

I ke kini eleele wale no e kiloiia ai ka opala; he kawele pamia, he opala maa mau o ka hale, a pela aku. I ke kini uliuli e kiloiia ai na omole wai, na nupepa, na pahu pepa manoanoa, na mea aluminuma, ame na mea aniani. Aka nae, nui na lula i pili i keia kini. Aole hiki ke hoopoaiapuni i na pepa like ole, na puke heluhelu, na pahu aaa, na pahu paipika, a pela aku. E kiloi i ka mea e loaa ai na kanawai ulina (plastic code) helu 1 ame 2. I ke kini omaomao e kiloiia ai na laau, na mea pulu, a pela aku.

Kiiia ua kini eleele nei i hookahi manawa o ka pule a kiiia ke kini uliuli a i ole ke kini omaomao i kela me keia elua pule. He pilikia nae ko laila. I ko'u manao, nui na ohana e noho palua, pakolu paha maloko o hookahi hale. Ina ha pela, mahea lakou e kiloi ai i ka opala ina aole lawa hookahi kini? Aia ka pono o ke kiloi ana i ka opala a lakou i kahi e ae – ma ka waihona opala o ke kula, ma ke kikowaena kuai paha. Wahi a ka Department of Environmental Services:

“If you live in the Mililani community, you have the option of purchasing second-day refuse pickup service for a fee of $10 per month. Hawaii Kai [Maunalua] households are being asked to work within the simpler system of one day for refuse pickup and one collection day for recyclables each week, with no option for additional refuse pickup.”

Aole kaulike keia manao o lakou. No ke aha lakou i haawi ole ai i kela koho ana i na kanaka e noho i Maunalua? Noho au i Maunalua a aole lawa hookahi kini no ka mea, noho au me ko'u ohana; ehiku kanaka maloko o ko'u ohana. Nolaila, piha ka hale. Piha ke kini opala. Piha na kini apau. Aole lawa ke kiiia ana o ke kini eleele i hookahi la o ka pule. He aha la ka haina?

Aole i pau.

© 2008 . Kamuela Kaapana


 
     

Waihona manao

I loaa makou nei



Waihona nupepa