E walea kakou ma ka Olelo Makuahine. Nanea e ka maka oiwi i ka heluhelu i keia kaao nei o ka mikololehua ame ke auliikolomanu.
E kamailio kakou no ka mea nona keia moolelo. O Kaukawaa ke kane, o Maka ka wahine. Ma Honouliuli i Oahu ko laua wahi noho. Hanau mai la na laua he keiki a ua kapa ka makuakane i ka inoa o Kaiwaokapo mamuli o ka lilo ana o ka piko o kana keiki i ka po. Hiolo na waimaka walohia mai ka maka o ke kane no ka hala ana aku o kana wahine aloha i ka hanau ana, a poina ka makuakane i ke kuleana e malama ai i ka piko o ke keiki.
O ka makuakane, hana oia i ka hale waihona, nona no ua hale nei o Nuahulu. O ka mea e kaulana ai ia hale o ka nui o ka hale ame ka nui o na hakahaka. Hamama ka hale waihona a po ke ao a ao ka po, a o ka makuakane, o Kaukawaa hoi ka mea wale no e hana ana ma ia hale. Mahalo nui ia o Kaukawaa e na kanaka apau o ka waiho ana i ka lakou ukana no ka nui o kona lokomaikai. He makamaka hanai o Kaukawaa. I lawa no a komo mai ke kanaka iloko o ka hale e hoolimalima ai i waihona, o ka ike mai la no ia i ka papaaina nui o ka ai i hoomakaukauia e Kaukawaa. Hanai aku la ke kamaaina a maona a ho aku he kumu kuai emi no ka waihona hakahaka.
O ke keiki, o Kaiwaokapo, puni oia i ka pana iole no ka ole o ka hoaaloha. He keiki pakela pana iole oia, aole e hala ka iole ame na mea liilii e kolo ana. Noho mai keia keiki ma ka aoao o kona makua me ka pana laua o ka pua a nana wale no i kona makua o ka hana ana. Malaila no oia i noho ai i kela keia la a kakali i ka mili ana i ka hulu o kona makua. Ua pii ae la ke kai iloko ona i ka ike ana i ka nui o ke aloha o kona makua no na kanaka o ka waiho ana i ka ukana i ka hale waihona a aohe manawa no ka launa ana me ia me Kaiwaokapo, nui kona ohumu iloko ona.
Ma kekahi po, hiki uhane mai la kekahi iole a kamailio pu me ka makuakane ma ka po, e olelo mai ana ia Kaukawaa, "I hele mai nei au e hai aku ia oe, ua lilo o Kaiwaokapo i keiki mauhala a ke ohumu iho nei e pepehi aku ia oe a make!" Puoho ae la ka makuakane me ka ua ana aku! "Kahaha! He waipahe wale kuu keiki aloha, nani ka naaupo o ua iole la! Aole e imi hana ana kuu keiki, e kaukoe au i ke ola!" a kipa hou aku la o Kaukawaa ia Niolopua.
Aole i liuliu kona hiamoe ana, hiki mai nei o Kaiwaokapo, halo a kiei iloko o ka puka ki. O kona komo mai la no ia iloko o ka lumi, aole i ala ka hiamoe o kona makua. Ma ka aoao o kona makua oia e ku ana me kana poe pua. Aole i kana mai ka paki liilii o na waimaka o Kaiwaokapo. Ku pololei oia iluna o kona makua me ka i ana aku, "Na wai hoi ka ino o ka po malie?"
Aole i pau.
© 2008 . Keoni Chang-Purdy
