E o mai e na hoa mai ka piina a ka la i Haehae a i ka mole olu o Lehua. Owai kai nana i na Koa popeku e paani ana ma ka Sugar Bowl ma ka la mua o nei makahiki? Na na poe apau paha o ka pae aina o Hawaii, ea? Ua alu like kakou apau i ka paipai ana i ke kime o Hawaii i ia la. Aole o kana mai ko kakou haaheo.
He wa keia e haaheo ai ka Hawaii. Aole no ka popeku wale no. Eia ae o Makalii e kau wale ana iluna, kau pu me ka hoolaha ana i ka wa o ka Makahiki! Ua hala na mahina a Ku, a na Lono keia wa. He wa e hookuku ai na alapa e hoike i ko lakou makaukau, ikaika, akamai a pela wale aku ma na paani o ko kakou poe kupuna.
I kela me keia Ianuali ma ka mokupuni o Molokai, ua hoolaaia kekahi hopena pule no ka hookuku ana ma na paani Makahiki. He hopena pule kupaianaha nohoi keia no ka mokupuni holookoa. Oiai he kama keia na Hina, e wehewehe ana au i kekahi mau mea i pili i ka Makahiki ma Molokai.
Ua hookaawaleia na alapa i ekolu hui. O ka hui mua, oia no na haumana o ke kula haahaa. O ka hui alua, oia na haumana o ke kula waena. A o na haumana o ke kula kiekie me na makua ka hui akolu. Paani na hui apau ma ka Poaono – o ka muli ka mua a o ka makua ka hope. Ma ka Poalima, o na haumana o ke kula waena me ka hui makua na mea paani.
Nolaila, ina ua hoihoi kekahi haumana o ke kula nei e komo i keia ano hana, e komo ana ua haumana la i ka hookuku ana ma ka hui makua. I ka po o ka Poalima, hui na moho hoihoi i ka paani ana ma Kaunakakai ma ka paka ma kahi o Mitchell Pauole. Hoomaka ka paani ana ma kahi o ka hola eono o ke ahiahi. Ma keia po o ka paani ana, aohe kime. Hookuku ke kane me ke kane, a hookuku ka wahine me ka wahine. He umi mau paani Makahiki ma ia po: o ke kukini lii, o ke kukini loa, o ka uma, o ka pauma, o ka ulu maika, o ka moa pahee, o ka oo ihe, o ka haka moa, o ka hapai pohaku, a o ka huikihuki. Ina aole i kamaaina kekahi o neia mau paani Makahiki ia oe, e aho paha ka hele ana i Molokai nui a Hina e ike maka i keia ano hana!
Ma ka hopena o ka paani ana, hookahi wale no lanakila mai ka hui kane me ka hui wahine. Na ka lanakila o na kane ke kuleana e hapai ia Lono i ka hoomaka ana o na paani makahiki i ke kakahiaka o ka Poaono, a na ka lanakila o ka wahine ke kuleana o ka haawi ana i ka hookupu mua.
Ma ka Poaono, paani hou na makua mahope o ka paani Makahiki ana o na kula haahaa ame na kula waena. O ka mea e okoa ai ka Poalima me ka Poaono, oia no ka hookuku ana ma ke ano he kime! Hookahi moho a na kime pakahi no kela me keia paani. A no ka hukihuki ana, he eono mau moho a na kime pakahi.
He lealea keia mea ke lohe aku, aole anei? E, lealea ke komo ana i keia ano hana, a aole e nele ana ka lealea o ka makaikai ana i na haumana o ke kula haahaa e hookuku ana ma na paani Makahiki. Haaheo au i kuu mau kaikaina, i na kamaiki o Molokai e holomua ana ma keia ano hana. He mea Hawaii keia! 
A e holomua ana no keia mau kama a Hina ma keia ano hana.
Oiai aohe kime popeku ma Molokai, ua like no keia Makahiki me ka Sugar Bowl a i ole ka Super Bowl i na kupa o ia aina. He wa ia no ka hui ana o Nae, Lalo, Akau, me Hema. A alu like na kupa i ka paipai ana i na moho apau o ia la. Aohe uku i loaa i ka lanakila ana i na paani Makahiki. Ua lawa na alapa i ka haaheo.
Aloha no, ua hala e ka puulena no ke komo ana ma ke ano he moho no ka Makahiki ma Molokai. Aka he mea pono paha ia i na kau e hiki mai ana. E ala e e na mamo a Makoa, a e komo i na paani Makahiki. E hoomaamaa no ka hookuku ana ma Molokai i keia makahiki ae. Pua ka uwahi o kaeaea moku o Hina! (ON #2698) Mai, e paani Makahiki kakou!
© 2008 . Kalei Kawaa
