I ka Hui Kinipopo Peku Aupuni (NFL) a i ole i ka Hui Kinipopo Peku Kulanui (CFL) o Amelika ame ke ao nei, aohe hookahi kime kinipopo peku e lilo i moho no na lahui Polonekia apau. Nolaila, ua lilo o Hawaii i hui no na lahui Polonekia e ae a me ia hana, ua hapaiia ko lakou moomeheu i Hawaii, na moomeheu hoi o na kanaka Hamoa ame na kanaka Tonga. A i ko lakou hiki ana mai ma Hawaii nei, hele pu mai me ko lakou moomeheu. Aole keia he pilikia nui, aole ia he pilikia iki aka he mea no ia e hoomaopopo ai: me ka hiki ana mai o na malihini, e hoololi ana paha lakou i kekahi mau mea o Hawaii nei. E like me ka hiki ana mai o na mikionali, ua loli o Hawaii mahope o ka lakou hele ana mai. Pehea, e lilo ana keia mau mea ponoi a ka Hawaii, a i ole e mau ana no ka moomeheu Hawaii?
Nolaila, ua hoikeia aku ka Haka i ke kime no ka manawa mua loa e kekahi mau alapa Hamoa o ke kime. Aohe hookahi kanaka Maori ma ke kime aka hapaiia ka Haka e na kanaka Hamoa, pehea la? Eia Hawaii, ka pae aina o Hawaii, kuu one hanau, aka ke hulahula nei makou i kekahi mea o ka lahui Maori? A eia na kanaka Hamoa ke alakai nei i ka poe Hawaii ma ko Hawaii aina…aue!
No kekahi, aole paha keia he pilikia nui, aka no'u iho he pilikia nui no keia. Ehia mau manawa i ko na kanaka Hawaii ola i hoole ai ke aupuni aina i ko kakou manao e malama i kekahi mau mea Hawaii a e waiho i kela mau mea me ka hoololi ole ana. I kuu wahi manao, ina hoololiia na mea apau, pau ko kakou moomeheu i ka hoololiia. Pehea kakou e holomua ai a e malama ai i na mea i loaa mai nei, ina aole hiki ia kakou ke malama i na mea i koe i keia au?
Nolaila, eia ka hunaahi o ko'u manao e kapae i keia mea he Haka a e kuapo me ka Aihaa a i ole ka Haa. No ka Haka, oia no kekahi ano o ko ka poe Maori hula ana mamua o ke kaua. Aka na ka Hawaii ka Haa, a o kela ka mea okoa. Aole au makemake e ike hou i kekahi mea Hawaii e haule iho ana mahope no ka holomua ana o kekahi lahui e ae a na'u ke koho e malama i ia mea no ka poe Hawaii. O keia ke kumu e hai aku ai au i na kanaka papaho, "Aole keia he hana no ke kime kinipopo peku wale no, no ka poe Hawaii pu keia mea ame ka poe e kakoo nei ia makou, a e hoike aku ia i ko na kanaka Hawaii hoihi ame ke aloha i ka aina o ko kakou hanau ana."
Aole au makemake ole i ko'u ohana Polenekia, nui ke aloha o'u ia lakou ame ko lakou moomeheu, aka pono no ka poe Hawaii e malama i ko kakou moomeheu o nalowale aku la i keia au no ka hiki ole i kekahi kanaka ke kupaa mahope o ko kakou moomeheu Hawaii.
© 2008 . Kekuhaupio Kalilimoku
