Aloha mai kakou e o'u mau hoa kula o Kawaihuelani. O kakou na kanaka i hoale i ka wai ua lana malie. Ua hoi mai kakou i ke kula no ka hoomaka ana o kekahi kau hou. He kauwela loihi ko kekahi kanaka. Aka, aole ko'u he loihi. Koho mai la au e hana i ka papa olelo Hawaii 401 i keia kauwela aku nei. Mai ka hoomaka ana o ka papa, ao mai la au e pili ana i na wahi o ka Hawaii e laa he kaiaulu lawaia kahiko ame na kanaka e olelo Hawaii wale ana no. Alaila, ua hana au i ka hoike hope loa a hoomaopopo no au he hoike ia no ko'u ola apau. Eia ke kumu.
A pau ke ao ana mai i ka lumi papa, ua hoea ka manawa e hoohana ai i na mea a makou i ao mai ai. O ke kahua mamua, mahope ke kukulu. Ua hele makou i Kauai no ko makou hoike hope loa. Ilaila makou e ike maka ai i kekahi mau wahi pana o Kauai a hiki i Niihau. Aole au i ike i ko'u makaukau a makaukau ole no ia huakai. Aka, pihoihoi ae la au e aa. Ia makou i hoea ai ma Kauai, kalaiwa aku la makou a puni ka mokupuni. Ua ike au i na kahakai ui a loheia ko na kahakai mau moolelo. Ia makou e hele ana a maluhiluhi, ua loaa ka hale kahakai ia makou. I loa no au a ike i ka hale, o ko'u kunahihi ae la no ia i ka nani o ia hale – he kakela! Ma hope o ka noho paa ana ma ka hale, ua hele makou i ka hale inu pia aka, he moolelo okoa kela.
I ia la ae, ike aku la makou i ke kapakai o Na Pali. Ua holo makou maluna o na waapa zodiac. I ka huakai i hoomaka ai, malie ke kai. Aka, ia makou no a holo iwaho, i ke kai hohonu, pii mai la na nalu a hoomaka mai la ka waapa zodiac e haukeuke a luna a lalo. Aole au makemake i ia mahele o ka holo ana. I kekahi manawa, ua lele ka waapa zodiac iluna o kekahi nalu a haule iho la au mahope o ka waa. Mai ue au no ka mea i loa no au a haule i ka waapa zodiac, ua eha no au, a maui iho la na hua waiwai o ka ohana. Aka, aole ia ha manao e hooheno ai. Mahope o ko'u lealea ma ka waapa zodiac, a ua pau ko'u ue ana mamuli o ka eha o ko'u kino, ike aku la makou i kekahi kaiaulu kahiko a ua ao mai i na moolelo e pili ana i kela wahi pana. Mahope o ka holo ana a puni ke kapakai o Na Pali, ua hele makou i kekahi paina e ai a e lohe i kekahi mele Hawaii.
I ka poaono, hele aku la makou i Niihau. Ua pihoihoi au i ka huakai ana, ua mai ko'u opu iau e noonoo ana e pili ana i ka lele ana i kekahi mokulele pinao. Aole no au makemake i ka lele ana. Nolaila, ua paa ko'u mau maka a olelo au iau iho e aho ko'u hele ana. Ia makou i hoea ai ma Niihau, ike aku la au i kekahi kahakai nui loa me ka ole o na kanaka haole. Aue!! Makemake no au i kela manao. Ua hana makou i ka la apau, e hoiliili ana i na pupu a e kui ana i ka opihi no kekahi paina i kela po. Ao mai la makou e pili ana i ke ola ana i ka mokupuni mai kekahi wahine mai Niihau mai. Mahope o ko makou hoi ana mai Niihau mai, ua hele makou i ka paina ma ia kahakai ui me ko ke kumu mau hoa aloha a me kona ohana. Ilaila, ua ai makou a lohe aku la i na moolelo mai na ohana o Niihau. Alaila, ua himeni a hula makou malalo o kekahi mahina piha. He keu a ka lealea.
Heaha ka hana o makou mahope o kela? Nui na halia aloha hou o makou. Ina makemake oukou e maopopo na mea e ae a makou i hana ai, pono oukou e kau inoa no ka papa olelo Hawaii 401 na Kumu Keao Nesmith a me ia paha, hiki ia oukou ke hoomaka i ka hoonui ana i ko oukou mau halia aloha.
Mai poina oukou, e ola ka olelo Hawaii ia kakou.
©2007 . Kenji Rasmussen
