O ka la Kalikimaka, aole ia he la nui Hawaii, eia nae, hoolaulea ia no hoi ia la ma anei, ma Hawaii nei, a ma na wahi like ole he nui a puni ka honua. Okoa ka la nui Hawaii okoa ka la nui haole, aka o ia paha ka la nui punahele o kakou a pau. He manawa keia o ka makahiki e hoonanea pu ai me kou ohana, e haawi aku ai i na makana, a e hauoli ai i ke kau o na la hookahakaha. Ma Hawaii nei, hoolaulea ia ka la Kalikimaka ma kekahi ano i like ole me na wahi e ae, ku i ke ano Hawaii.

Ma ka pae aina nei o Hawaii, okoa iki ke ano o ko kakou la Kalikimaka, a malama ia no i anei ma ke ano he la hookahakaha Hawaii. Okoa ke anila ma Hawaii, aohe o kakou hau, koe wale ma luna o ka wekiu o na mauna kiekie ma Hawaii a i ole ma Maui. Okoa no hoi paha ke ano o ka meaai e ai ia ma ka la Kalikimaka –  hoomakaukau ia ka meaai kuloko.

O kekahi mea i ike ole ia paha i keia au nei, o ia no ka olelo "ALOHA KALIKIMAKA!" Ke huli oe ma na nupepa olelo Hawaii kahiko ma kahi o ka la Kalikimaka, e ike ana oe i ua olelo nei. Okoa kela au okoa keia. I keia mau la, ua laha ka olelo "MELE KALIKIMAKA" ma muli o ka hahai ana i ka olelo haole i like a like ke kani o ka olelo Hawaii me na hua olelo haole. He hemahema keia, aole paha.

Eia kekahi manao e hoomaopopo iho ai, pono ke malama ia ka manao Hawaii, aole e unuhi wale ia ka olelo haole. He mea nui ia malama ana i ka manao Hawaii o loko, i ku ka olelo Hawaii i ka manao Hawaii a aole e hoopuka wale ia ka manao haole ma o na hua olelo Hawaii. Ke hoohalikelike ia na olelo elua, o "Aloha Kalikimaka" a me "Mele Kalikimaka," hiki ke ike ia ka manao Hawaii o kekahi, o ia no ka olelo "Aloha Kalikimaka!" He manao Hawaii ko ia nei. Hoohana ia ka hua olelo "aloha" no na anoai like ole o ka Hawaii, e like me na anoai o ka la. Pela no e welina aku ai i kekahi kanaka ma o na hua olelo.

Pehea ka okoa o ka manao o "Aloha Kalikimaka" a me ka okoa o "Mele Kalikimaka?" Nui paha ka okoa, aole anei? O ka hua olelo "mele," aohe ona manao Hawaii maoli i pili i ka manao o ka huaolelo "aloha. " Ua hoohawaii wale ia ka hua olelo haole, o ia hoi o "merry," i like a like ke kani o "Merry Christmas" me ko ka Hawaii, eia nae, pehea ka mana o keia olelo o "Mele Kalikimaka" ke malama ole ia ka manao like, o ia hoi o "Merry Christmas?"

He mea nui ka hoolaha ana aku i ia olelo "Aloha Kalikimaka" i na kanaka o Hawaii nei i ike ia na hua olelo Hawaii kupono no ka anoai o ka la Kalikimaka i hoohana ia e ko kakou poe kupuna. E manao ana paha kekahi, aole he mea nui ke ola hou ana o ia olelo no ka la Kalikimaka, no ka mea, aole koikoi ka malama kupono ana i ka olelo Hawaii me ka manao Hawaii no hoi. Pehea kakou e hoopuka ai i ka olelo Hawaii me ka ole o ka manao Hawaii? Pono ia kakou ke hoomaopopo, he mana ko na huaolelo e hoopuka ia aku. Mea mai na kupuna, "Aia ke ola i ka waha, aia ka make i ka waha." E akahele kakou i na hua olelo e hoohana ai o pau paha auanei ka mana o ia aloha Kalikimaka. He mea nui ka malama ana i ka na kupuna i olelo ai, no laila, koikoi ia hana o ka malama ana i ua welina Kalikimaka.
Hiki ia kakou ke kokua i ka malama hou ana i ia anoai Kalikimaka ma o ke kapae ana i ka olelo "Mele Kalikimaka" a me ka hoopuka hou ana i ka olelo "Aloha Kalikimaka!" Ke lohe ia ua anoai Kalikimaka a na kupuna, e puiwa ana paha kekahi i ka lohe ana. A laila, hiki ke wehewehe ia ka manao o ia olelo ia lakou. Pela auanei e hoi hou mai ai ka pono o ia anoai Kalikimaka nei. Ina maopopo i ia kanaka ka anoai kupono e hoopuka ai no ka la Kalikimaka, aohe ona kumu e hoopuka mai ai i ka olelo "Mele Kalikimaka." Mea mai ko kakou poe kupuna, "He ike ana ia i ka pono."  Ke ike ia ka hana kupono e hana aku ai a hoopili ia ia hana like, pela no kakou e ike ai, ua hooko ia ka olelo a ko kakou poe kupuna. ALOHA KALIKIMAKA KAKOU!!!!!!!

© 2006 . Kaluhialoha Eldridge