I ka nana no a ike. Aohe pau ike i ka halau hookahi. O ka hoomanao ana i keia mau olelo noeau ke kumu i hele ai au i ka heiau o Kane Aki. Makemake au e ao mai e pili ana i ka aina kapu o Makaha. No laila, ua kalaiwa au mai Ewa aku i Makaha. Ma hope o ke kalaiwa ana i ke ala nui kikeekee o ke awawa o Makaha, ua hoea au i kekahi ala nui paa. Hooku akula au i ko'u kaa ma kekahi hale kiai e kamailio ai me ke kanaka o laila. Ma hope o ka ae ana mai o ke kiai e komo i kela aina ponoi, ua hele au i ka heiau.

Kukulu ia ka heiau o Kane Aki i ka makahiki 1700 no ke akua o Lono. O Lono ke akua nona ke kuleana o ka hooulu ana i ka aina a me ka lahui. Komo akula na kahuna i ka hale pili no ka pule ana a me ka nalu ana iho. Ua kukulu hou ia  ka heiau i elua manawa e na alii o Oahu no ka loaa ana o na pomaikai o na akua. Hoololi ia aela ka heiau e ka Moi Kamehameha nui a lilo ia i heiau no ke kaua. O ia ka manawa i hoomaka ai ka mohai ana ma ka heiau o Kane Aki. Ua haalele loa ia ka heiau i ka makahiki 1800.

Kukulu hou ia ka heiau o Kane Aki e ka Hale Hoikeike o Kamehameha i ka makahiki 1970. I keia manawa, ku ka heiau e like me ka wa kahiko.

E malama kakou i ka heiau o Kane Aki ma Makaha. He ui ia wahi, a nui kona mana a hiki i keia la. Ina hele oukou i ka heiau o Kane Aki, mai poina he wahi kapu ia. No laila, e hoihi i ka heiau. Aole e lawe aku i hookahi mea o ia wahi. Aole e hele wawae a pii i na pa pohaku a me na kahua.

© 2006 . Kenji Rasmussen