KE AIIA NA AA
na Iwalani Inouye

I keia mau la, pilikia maoli kakou i kekahi mau mea houluhua ukiuki e makemake ole e uholo. Noho paa iho keia ano mea kolo ino i ka lepo u ma lalo o ka mauu a apuepue o ia i ke ola. Ua hiki mai ka manawa kupono e hoopalaha ai i ka puu a na kupa ana ole i hoahu ae ai ma ka aina. No laila, e kue kakou! Ua hiki mai ka manawa kupono e hopu aku ai i na laau haipilikia a e luku aku ai a pau keia mea hana ino. Ina aole hiki, e pau ka aina hanau i ka naunau ia aku e na mea ana ole. Like ka hopena o keia luku ana me ka ko'u mau tutu pa. Pono kakou e kipaku i kahi mau kupa ana ole.

I ko'u wa kamalii, aia no ke ola ma ko ko'u mau tutu pa. Aka i keia la, noho nui ia ua lepo u la e na kupa pehu e omo ana i ke ola o ko ka mauu aa kolo a hele a homi.  Ua hookahua ia ko lakou hale pea a hilinai na houluhua ukiuki o ko ko'u mau tutu pa ko lakou aina ponoi e hana kamalu ai i waiwai lakou. Aole e ole ko lakou hana kamalu. Aole noonoo hou ia ka make loa ana o ka mauu no ka mea o ia ka mea e hanai aku ai i ko lakou ohana. E kumaka ia auanei ka na kupa ino i ka aina a pau. 

Ma mua, i ko ko'u mau tutu pa, aole hiki ke lohe ia ka ue ana ae o ka mauu muno. A liuliu, heahea ia aku ka mauu uluwehi i na kiko ma o ka mai. Aia i hea ke ola o ka mauu?  He mea hou keia hana ano e no laila aole maopopo ia makou ke ala e hooponopono ai i keia pilikia. Aka i ke kuloku ana iho o ka ua, ua pelepulu ko ko'u mau tutu pa i ka wai he nui a o ka pii aela no ia o na mea kolo. Aia paha ehiku kaukani kupa eeu e puka hewa ana i luna o ka aina. O ke Kaniwawae Papa Kaua Iwakaluakumalima ka hoa like, i ke komo hewa ana i ke awawa o Makua. He pilikia keia no ka mea aole o kana mai ko ua kupa la ai holopapa ana i ka laau oiwi a me ka aina.
Ma muli o ka laha loa o ko lakou puali, kupilikii ke kii ana o kanaka e kule aku i ia mau kupa ana ole. Aole no lawa ka hoopeno ana iho i ka mauu muno a me ka oki ana ae i na kupa hanau. Aole no hoi i lawa ke kipi ae ana i hookahi wale no kupa ana ole. Ina pela, “Aia i kula i ka alaalapuloa.” (Olelo Noeau #49) Aole o ka opu wale iho no ka lakou ma lalo o ka mauu. Ke hoomakuakau ia ala na puali koa e ke kakiana no ka hoouka kaua. Noho hauoli lakou ma lalo me ka nau ana aku i na aa kolo me ka manaopaa e huhuhue aku i ua ola la o ka aina. Ua alai ia ko lakou holomua ana e ka hui Kaulike Honua aka oi hoomaewa like ana no i ka aina. Kau ia na umii a kuha ia ka ino e lakou.

I ka make ana o ka lau hope loa o ka mauu i ko ko'u mau tutu pa, pii aela ke kupa ino mai lalo o ka mauu a kuha aku i na popoahi a puni ka aina. Pehea nae e malama ia ai ka aina?  Aole anei he io makamae ke ola o na kumu maoli a me na mea e ae e ola ana i laila? I ka pau ana o kahi uluwehi i ka luku ia, makoea ke konea ana i ua aina la i ka uluwehi maoli. Kolii aku ke ola o ko ko'u mau tutu pa i ia mau kupa ana ole. Aohe ala   wahine-noho-mauna i moani mai i ke ahe makani. Aohe kani o na manu ma ka lewa. Aia wale no ka aina Olohe.

Pono kakou e ike hoomaopopo i keia mau mea kolo ino. Mai hiamoe loa i ka po i ko ua kupa ana ole kolo ana ma lalo. E hiamoe me hookahi maka e kaakaa ana. E makaala ia lakou o make loa paha ko oukou aina hanau e like me ko ko'u mau tutu pa. Ina no hoi i luku ia ko kakou aina a pau, i hea la e noho ai ka elepaio? I hea e loaa ai ka maile lau lii ia kakou? E kikaha no hoi ka pueo i luna? Waiwai keia aina o Hawaii a ina luku ia ua aina nei, aohe wahi e ola ai na mea oiwi. Aole o na lako pono kaua i poha ole kahi pono e noho ai ka pupu maoli o ke Kahuli. E kue kakou i ka ai pau ole ana o na kupa anunu i na aa kolo o ka laau Hawaii. Mai no a noonoo he mea lapuwale ka aina a hiki ke haawi hemolele aku i na kupa a me ka puali koa e hao hewa ana i ka aina o na Makua. Waiwai ka aina me na mea oiwi. E alu mai kakou me ka noonoo ana, “E malama ia Makua.”

© 2006 Iwalani Inouye